Thoái hóa khớp gối là tình trạng sụn khớp bị mòn dần theo thời gian, khiến xương dưới sụn cọ xát vào nhau, gây đau, cứng và hạn chế vận động. Nhiều người bệnh lo lắng không biết “thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không?” vì sợ vận động sẽ làm tổn thương nặng thêm. Thực tế, đi bộ đúng cách không chỉ an toàn mà còn là biện pháp vận động được các chuyên gia khuyến khích để duy trì sức khỏe khớp gối. Theo ông Nguyễn Thành Danh – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông với hơn 20 năm kinh nghiệm điều trị bệnh xương khớp – đi bộ nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật giúp kích thích dịch khớp tiết ra, nuôi dưỡng sụn, tăng cường cơ bắp quanh gối và làm chậm quá trình thoái hóa.
Vậy tại sao người bị thoái hóa khớp gối lại nên đi bộ? Dưới đây là những lý do được ông Nguyễn Thành Danh chia sẻ chi tiết, giúp bạn hiểu rõ lợi ích và cách thực hiện an toàn.
Đau đầu gối có nên đi bộ không?
Đi bộ là hình thức vận động nhẹ nhàng, ít gây áp lực lên khớp gối so với chạy bộ hay leo cầu thang. Khi thực hiện đúng cách, đi bộ mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh thoái hóa khớp gối.
Ông Nguyễn Thành Danh giải thích: “Khớp gối cần được vận động đều đặn để dịch khớp lưu thông, nuôi dưỡng sụn và ngăn ngừa tình trạng cứng khớp. Nếu nằm một chỗ quá lâu, sụn khớp sẽ thiếu chất dinh dưỡng, thoái hóa diễn ra nhanh hơn”.
Cụ thể, đi bộ đúng mức giúp:
- Kích thích sản sinh dịch khớp, giảm ma sát giữa các đầu xương.
- Tăng cường sức mạnh cơ đùi trước, cơ đùi sau và cơ cẳng chân – những “trụ đỡ” tự nhiên giúp giảm tải cho khớp gối.
- Cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp vào buổi sáng.
- Hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm áp lực lên khớp gối (mỗi kg thừa tạo thêm 4kg áp lực khi di chuyển).
- Kích thích tuần hoàn máu, giảm viêm nhẹ và mang lại cảm giác dễ chịu.
Nhờ những lợi ích này, Hiệp hội Thấp khớp học Hoa Kỳ (ACR) và Hiệp hội Y học Thể thao Hoa Kỳ (ACSM) đều khuyến cáo người bệnh thoái hóa khớp gối nên duy trì đi bộ 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần.
Những trường hợp thoái hóa khớp gối không nên đi bộ
Mặc dù đi bộ mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp. Ông Nguyễn Thành Danh nhấn mạnh: “Có những giai đoạn khớp gối đang viêm cấp, sưng nóng đỏ đau thì tuyệt đối không được vận động mạnh, kể cả đi bộ”.
Bạn nên tạm ngừng đi bộ nếu gặp các dấu hiệu sau:
- Đau nhói dữ dội khi bước đi, ngay cả khi đi chậm.
- Khớp gối sưng to, nóng đỏ, căng bóng.
- Cảm giác lỏng gối, khớp kêu “rắc rắc” lớn hoặc có nguy cơ trật khớp.
- Vừa trải qua chấn thương hoặc mới tiêm corticoid vào khớp.
Trong những trường hợp này, cần nghỉ ngơi tuyệt đối, chườm lạnh và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi trở lại vận động.
Làm thế nào để người bị thoái hóa khớp gối đi bộ an toàn và hiệu quả?
Để đi bộ trở thành “liều thuốc” bổ trợ chứ không phải “gánh nặng” cho khớp gối, ông Nguyễn Thành Danh khuyên người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau.
Trước tiên, luôn hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để đánh giá mức độ thoái hóa và nhận hướng dẫn cụ thể.
Lựa chọn địa hình và thời gian phù hợp
Địa hình bằng phẳng, khô ráo là lựa chọn tối ưu. Hãy ưu tiên lối đi trong công viên, sân vận động hoặc hành lang nhà có trải thảm. Tránh đường gồ ghề, dốc cao, trơn trượt.
Thời điểm lý tưởng là buổi sáng sớm (sau 6h) hoặc chiều mát (sau 16h). Tránh đi bộ giữa trưa nắng gắt hoặc khi trời lạnh dưới 15°C để hạn chế co cứng cơ và viêm khớp.
Khởi động kỹ trước khi đi bộ
Dành 5-10 phút thực hiện các động tác nhẹ:
- Xoay cổ chân, gập duỗi đầu gối chậm rãi.
- Đứng tại chỗ nâng gót – nâng mũi chân luân phiên.
- Căng cơ đùi trước – đùi sau.
Khởi động giúp khớp gối “thức dậy” từ từ, giảm nguy cơ đau đột ngột.
Trang bị giày và dụng cụ hỗ trợ đúng cách
Giày đi bộ chuyên dụng phải có đế mềm, đệm lót tốt, ôm vừa chân. Nên thử giày vào buổi chiều khi bàn chân đã giãn tối đa.
Có thể sử dụng băng bảo vệ gối hoặc nẹp mềm nếu bác sĩ khuyên dùng. Gậy chống (loại 1 chân) giúp phân tán 20-30% trọng lượng cơ thể khỏi khớp gối.
Kiểm soát thời gian và kỹ thuật đi bộ
Bắt đầu với 10-15 phút/ngày, sau đó tăng dần lên 30 phút. Không vượt quá 5.000-6.000 bước/ngày ở giai đoạn đầu.
Kỹ thuật chuẩn:
- Giữ lưng thẳng, vai thả lỏng, mắt nhìn thẳng.
- Bước chân ngắn, đều, không sải dài.
- Tiếp đất bằng gót chân trước, lăn dần ra mũi chân.
- Hít thở đều, không nín thở.
Sau khi đi bộ cần làm gì?
Đi chậm dần 2-3 phút, sau đó thực hiện giãn cơ nhẹ. Chườm lạnh 10-15 phút (cách lớp khăn) để giảm viêm vi mô. Nâng chân cao 15-20cm khi nằm nghỉ giúp giảm phù nề.
Theo dõi phản ứng của cơ thể
Nếu sau đi bộ thấy đau tăng, sưng nhiều hơn, hoặc đi khập khiễng – hãy dừng ngay và liên hệ bác sĩ. Đó là dấu hiệu bạn đang vận động quá sức hoặc sai kỹ thuật.
Kết hợp Đông y hỗ trợ bảo vệ khớp gối khi đi bộ
Bên cạnh việc đi bộ đúng cách, ông Nguyễn Thành Danh khuyên người bệnh nên kết hợp sản phẩm thảo dược để nuôi dưỡng sụn khớp từ bên trong, giúp vận động bền bỉ hơn.
Thảo Linh Tiên của Dược Bình Đông là một trong những bài thuốc Đông y được nhiều bệnh nhân tin dùng. Với thành phần chính Độc hoạt, Tang ký sinh, Thổ phục linh, Phòng phong, Đương quy… Thảo Linh Tiên hỗ trợ:
- Giảm đau nhức, tê bì do thoái hóa khớp gối.
- Bổ can thận, cường gân cốt, tăng cường dịch khớp.
- Hỗ trợ phục hồi vận động, giúp người bệnh đi bộ lâu hơn mà ít mỏi gối.
Sản phẩm được sản xuất tại nhà máy đạt chuẩn GMP, đã giúp hàng nghìn bệnh nhân xương khớp cải thiện chất lượng cuộc sống suốt hơn 60 năm qua của Dược Bình Đông.
Kết luận
Thoái hóa khớp gối hoàn toàn có thể đi bộ được, thậm chí nên đi bộ đều đặn để làm chậm quá trình bệnh và duy trì khả năng vận động. Quan trọng nhất là đi đúng cách, đúng liều lượng và luôn lắng nghe cơ thể.
Hãy bắt đầu từ hôm nay với 10 phút đi bộ nhẹ nhàng, kết hợp Thảo Linh Tiên để bảo vệ khớp gối bền vững. Nếu còn băn khoăn, bạn có thể liên hệ Dược Bình Đông để được ông Nguyễn Thành Danh và các lương y tư vấn trực tiếp.
Thông tin của Lương y Nguyễn Thành Danh
Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y
(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Nguyễn Thành Danh – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.
Tham khảo: Vinmec, Nhà thuốc Long Châu, Bệnh viện Tâm Anh , Medlatec
Lương Y Nguyễn Thành Danh 